“Mình đã mất gần 1 năm cho một nỗi sợ không có thật.”
Gần 1 năm đó, mình vẫn đi làm, vẫn chạy quảng cáo, vẫn họp hành bình thường. Chỉ có một thứ mình né tránh mãi đó là báo cáo, data và những con số đứng sau nó. Mình chạy marketing ads được, nhưng nhìn con số thì không biết nó đang nói gì. Và thay vì bắt tay vào học, mình chọn ngại, chọn trì hoãn, chọn tự nhủ “để từ từ”.
Bài viết này cho những ai đang ở đúng chỗ đó: đang làm một công việc mới, thấy mình thiếu một thứ gì đó, và đang sợ phải bắt đầu.
Chia sẻ từ chị Hằng – Digital Marketing Support ( tại Scalable Labs) – Học viên K36 tại ACE Academy
Từ Logistics đến Marketing: hành trình chưa bao giờ đi theo đường thẳng
Mình học Logistics tại UEH, nhưng nếu nhìn lại thì con đường của mình chẳng thẳng chút nào. Từ hồi sinh viên, mình đã tìm hiểu các công việc online khá sớm. Đến năm hai thì mình đã tự kiếm được tiền tiêu vặt cho bản thân. Mình làm khá nhiều công việc, support có, SEO có, copywriting có, seeding có…. Mình không cần phải ra ngoài làm partime mà chỉ ngồi ở nhà với cái laptop để kiếm tiền. Cảm giác tự lập sớm đó cho mình một thói quen: thấy cơ hội thì thử, không ngồi chờ đủ điều kiện mới bắt đầu.
Chặng đầu tiên: làm sale bất động sản
Năm nhất và năm hai, mình làm part-time ở một công ty bất động sản. Đến năm ba, công ty mời mình lên làm sale chính thức. Và mình đã nhận lời để thử trải nghiệm môi trường công sở.
Thời gian đầu mọi thứ khá thuận lợi, mình chốt được khá nhiều hợp đồng. Nhưng càng làm việc trực tiếp với các chủ nhà, mình càng cảm thấy mình chưa được tôn trọng đúng mức. Mình không nghĩ lỗi nằm ở ngành nghề. Mình nghĩ là do độ tuổi: một bạn sinh viên mới năm ba, kinh nghiệm còn mỏng, đứng trước những người đi trước nhiều năm. Và mình cũng loay hoay với việc làm hợp đồng, cảm giác mình cứ “tay ngang” ngay trong chính nghề mình đang làm.
Dần dần mình thấy chán nản với nghề sale. Và đúng lúc đó, một cơ duyên xuất hiện.
Cơ duyên với marketing đến từ một vị khách
Trong số những khách hàng mình làm việc lúc đó, có một anh giám đốc đang điều hành ba công ty. Một trong số đó là công ty nội thất anh vừa mới mua lại và đang cần tuyển thêm người hỗ trợ marketing.
Anh vốn quý những bạn sinh viên chịu khó. Trong quá trình làm việc cùng, anh để ý thấy sự chịu khó của mình, và rồi anh đề nghị một điều mà mình không ngờ tới: đừng làm sale nữa, hãy lên công ty làm marketing cho anh. Anh còn sắp xếp để có người viết lộ trình đào tạo marketing riêng cho mình.
Mình không có nền tảng marketing nào. Nhưng mình có một thứ mà anh nhìn thấy: sự chịu khó và nhanh nhẹn ứng biến. Và chính anh là người cho mình cơ hội “bén duyên” với marketing. Đến giờ mình vẫn nghĩ, nếu hôm đó mình không nhận lời, có lẽ hành trình của mình đã rẽ sang hướng khác hoàn toàn.
Những bước đầu tiên: học từng chút một
Ở công ty nội thất, mình lần đầu chạm vào Facebook Ads. Mình bắt đầu học từng bước một, từ làm báo cáo đến đọc chỉ số, theo kiểu được giao gì thì tìm hiểu nấy. Sau đó mình học thêm Google Ads, và cũng có thời gian mình làm quen với SEO. Nhưng data vẫn là một cái gì đó rất xa vời với mình.
Nói thật, mọi thứ lúc đó mới chỉ ở mức sơ khai. Nhưng cũng chưa có áp lực gì lớn, nên mình chưa thấy mình thiếu.
Ở công ty nội thất, mình không chỉ làm marketing đơn thuần. Có những lúc cần hình ảnh quảng bá cho showroom, và mình kiêm luôn vai… mẫu ảnh của công ty. Vừa lên ý tưởng, vừa chạy quảng cáo, vừa ra đứng trước ống kính, đúng kiểu “một người làm nhiều việc” mà ai làm marketing ở công ty nhỏ cũng quen.
Mình khoe vài tấm hình ở đây cho vui, và cũng để nói với các bạn một điều: marketing không chỉ là ngồi sau màn hình đọc số liệu. Có những ngày bạn ở showroom, có những ngày bạn ở trong báo cáo, và mình học được từ cả hai.
Công ty in ấn của Mỹ: nơi mọi thứ bắt đầu lộ ra
Hiện tại, công việc chính của mình là Digital Marketing Support cho một công ty POD (print on demand) của Mỹ, đồng thời thỉnh thoảng nhận thêm một vài dự án bên ngoài. Có thời trang, có giáo dục, có F&B, có bất động sản, và có cả sản xuất thương mại. Mọi thứ đều cần tới kĩ năng phân tích data một cách chỉn chu và chuyên nghiệp.
Lúc mới vào, công việc của mình thiên về hỗ trợ và gần như không tiếp xúc nhiều với data. Mọi thứ khá nhẹ nhàng. Nhưng dần dần, mình được chị sếp khá ưu ái, giao thêm một số việc về báo cáo cho cấp trên. Và đó là lúc khối lượng báo cáo tăng lên rõ rệt:
- Báo cáo cho cấp trên, từ hàng ngày đến hàng tuần.
- Làm việc với khách hàng ở Việt Nam và cả đối tác nước ngoài. Có những cuộc họp mà mình phải chuẩn bị báo cáo gửi cho bên họ hàng tháng, làm cơ sở để tính tiền. Số liệu lúc này không còn là thứ để tham khảo nữa, mà ảnh hưởng trực tiếp đến tiền của hai bên.
- Phối hợp với nhiều phòng ban khác. Nhiều dự án không chỉ có team mình mà có rất nhiều team cùng tham gia, và ai cũng cần nhìn vào số liệu để làm việc với nhau.
Trong bối cảnh đó, mình nhận ra mình thiếu sót quá nhiều. Mình chạy ads được, nhưng:
- Không biết trình bày số liệu sao cho rõ ràng, dễ nhìn.
- Không biết vẽ biểu đồ, không biết chọn cách thể hiện nào cho phù hợp.
- Nhìn con số mà không biết nó đang nói lên điều gì, càng không biết rút ra điều gì để giải thích với sếp.
Cảm giác lúc đó là khá ngại, nhất là với đồng nghiệp xung quanh. Mình không đánh giá thấp chuyên môn chạy quảng cáo của mình, nhưng về mảng báo cáo thì mình thấy mình đang đứng sau. Trong một môi trường mà ai cũng cần data để làm việc, thiếu data là thiếu tiếng nói.
Nỗi sợ đã lấy của mình gần 1 năm
Biết mình thiếu rồi, nhưng mình vẫn không bắt đầu. Bây giờ nhìn lại, mình thấy rõ có một nỗi sợ đứng chắn trước mặt: sợ data quá khó, sợ mình bỏ thời gian và tiền bạc học rồi mà không áp dụng được.
Mình tự học trên YouTube, nhưng với một người tay ngang, cái khó không nằm ở thiếu tài liệu. Cái khó là không biết bắt đầu từ đâu, học cái gì trước, cái gì sau, đi theo lộ trình nào mới đúng. Càng tìm hiểu thì mình càng rối. Càng không biết thì càng ngại, càng ngại thì càng trì hoãn.
Thêm vào đó, mình còn… lười đăng ký khóa học. Công việc đã bận, nghĩ đến việc đăng ký thêm một khóa học là thấy mệt rồi. Cứ thế, nỗi sợ và sự trì hoãn thay nhau chiếm mất gần 1 năm của mình.
Điều khiến mình thử bước qua
Mình biết đến ACE Academy qua một chị đồng nghiệp cũ cũng từng làm việc ở đây. Điều khiến mình thử đăng ký là lịch học linh hoạt. Có thể học vào cuối tuần, có thể xem lại khi bận. Với một người đi làm full-time, đó là điều kiện quyết định. Vì nó gỡ đúng cái lý do mình hay viện ra để trì hoãn.
Điều mình nhận ra sau khi bắt đầu học là: thứ mình sợ gần 1 năm không đáng sợ như mình tưởng. Cái mình thật sự thiếu chưa bao giờ là khả năng. Mà là một lộ trình rõ ràng và một lần dám bắt đầu.
Bước ngoặt mình tự hào nhất
Có một thời điểm, leader của team mình được chuyển sang vị trí khác. Mình trở thành người trực tiếp báo cáo cho cấp trên, cả hàng ngày lẫn hàng tuần.
Đó là lúc những gì mình đã học được “thử lửa”. Mình có đất để dùng, và lần đầu tiên mình làm được một bản báo cáo chỉn chu, trọn vẹn. Chị sếp khen rất nhiều. Chị nói chị không nghĩ lần đầu làm mà mình làm tốt như vậy.
Với mình, đó là khoảnh khắc nhận ra những buổi học cuối tuần không hề uổng phí, và nỗi sợ suốt gần 1 năm qua thật ra chưa từng có cơ sở.
Cả đối tác cũng “wow”
Công việc của mình không chỉ làm việc với đồng nghiệp mà còn trực tiếp hỗ trợ các khách hàng thuê tài khoản quảng cáo. Thỉnh thoảng mình gửi báo cáo về hiệu suất quảng cáo cho họ xem, và họ rất ngạc nhiên. Có người còn hỏi: “Em làm được cái này hay quá, chỉ anh với!”
Mình đã giới thiệu khóa học cho họ, và họ cũng đã đăng ký học. Với mình, đó là một niềm tự hào không kém lời khen của sếp. Vì nó cho thấy kỹ năng mình học không chỉ giúp mình mà còn có giá trị với người khác.
3 lời khuyên cho bạn đang muốn chuyển ngành qua data
- Bắt đầu càng sớm càng tốt. Chuyển ngành không đáng sợ như bạn nghĩ. Nhưng nếu bạn đã quyết định và đã thấy ngành cũ không còn phù hợp, thì càng chần chừ, bạn càng trượt dài trên hành trình tìm tương lai của mình, và càng khó quay đầu.
- Nếu bạn lười học như mình, hãy chọn khóa học ứng dụng được vào thực tế một cách triệt để. Lý thuyết dài quá sẽ rất dễ làm bạn chán và bỏ giữa chừng.
- Hãy hiểu data ở mức cơ bản. Trong thời đại AI bùng nổ, data cần thiết ở mọi lĩnh vực. Bạn không cần học quá sâu, chỉ cần hiểu đủ để áp dụng tốt vào công việc của mình.
Lời kết
Nhìn lại, mình đi qua Logistics, bất động sản, SEO, Facebook Ads, Google Ads, và ở chặng nào mình cũng là người “tay ngang”. Nhưng nếu được nói lại với chính mình của gần 1 năm trước, mình chỉ nói một câu: nỗi sợ đó không có thật, bắt đầu đi.
Nếu bạn cũng đang đứng ở một ngã rẽ nào đó, hãy kể cho mình nghe. Biết đâu câu chuyện của bạn sẽ là bài tiếp theo trong series này.
